Dış gebelik belirtileri nelerdir?

Kadınlarda döllenme sonrası bazen problemler ortaya çıkabilir. Bu problemlerden bir tanesi de dış gebeliktir. Bu yazımızda dış gebelik belirtileri ve yapılması gerekenleri inceleyeceğiz.

Dış gebelik belirtileri nelerdir?

Kadınların dört gözle bekledikleri bir doğumun gerçekleşebilmesi için belirli aşamaların geçilmesi gerekmektedir. Döllenmeden sonra bu aşmalarda yaşanacak problemler sağlıklı bir gebeliği engeleyecek belki de sonlandıracaktır. Bu aşamalardan birincisi ve belki de en önemlisi, döllenmiş olan yumurtanın sağlıklı bir şekilde rahim içine yerleşmesidir. Sağlıklı bir şekilde rahim içine ulaşan döllenmiş yumurta rahim duvarına tutunmalıdır. Döllenmiş yumurta uterus içerisinde endometriyum tabakasına tutunmayı başardıktan sonra yerini bulmuş olur ve gelişim dönemi başlar. Bu aşamaya ulaşamadan, döllenmiş olan yumurtanın rahim dışında bir bölgeye yerleşmesi veya tutunması dış gebelik ya da ektobik gebelik olarak isimlendirlir. Dış gebelik anne sağlığı açısından olumsuz durumlar doğurabilir. Bazen bu olumsuz durumlar anne adayının hayatını tehlikeye sokabilir. Bu risklerden dolayı sağlıklı olmayan bu gebelik zaman kaybetmeden sonlandırılır. Zaten ektobik gebelik sonucunda gebelik sürecinin sağlıklı yürümesi mümkün değildir. Dış gebelik sonucunda bebek sahibi olmak mümkün olmadığından doktorlar bu gebeliğin sonlandırılmasına karar verirler. Bilimsel verilere göre her 50 gebelikten yalnızca bir tanesi dış gebelik olarak gelişmektedir. 

Yazımızın devamında aşağıdaki başlıkları okuyabilirsiniz : 

Dış gebelik nedir ?

Dış gebelik belirtileri 

Dış gebelik nedenleri

Dış gebelik tanısı

Dış gebelik tedavisi

Dış gebelik nedir ?

Dış gebelik nedir ?

Sağlıklı bir gebeliğin oluşabilmesi belirli aşamaların gerçekleşmesi ile mümkündür. Döllenmiş yumurtanın sağlıklı bir bebek olabilmesi için mutlaka rahim (uterus) içine yerleşmiş olması önemli bir aşamadır. Hastanelerde ve değişik sağlık merkezlerinde Beta-HCG hormon düzeylerine veya idrar incelemesi ile yapılabilen hamilelik testleri anne adayının hamile olup olmadığı hakkında bilgiler verebilir. Bu testler sonucu elde edilen hamilelik durumu bilgisi sağlıklı bir gebelik oluştuğu anlamına gelmez. Bu testler sadece bir döllenme durumu olduğunu gösterir. Peki dış gebelik nedir ? Dış gebelik nasıl olur ? Sorularının cevabına bakalım. 

Emriyonun genel olarak fallop tüplerinin içine ya da  çok az bir oranda da olsa rahim ağzı ve karın içi gibi yerlere tutunmasıyla oluşan gebelik, dış gebelik olarak isimlendirilmiştir. Anne adayında bulunan fallop tüpleri döllenmiş bir yumurtanın gelişimi için uygun şartlara sahip değildir. Fallop tüplerinde veya rahim ağzı, karın içi gibi bölgelerde tutunan embriyo gelişim ortamı bulamadığından, normal gebelik gelişim aşamalarını yaşayamaz. Böyle bir gebelik anne hayatı içinde ciddi bir risk oluşturur. İleriki dönemlerde annenin gebelik durumunu da olumsuz etkileyebilecek gelişmelere sebep olmadan dış gebeliğin sonlandırılması gerekir. Erken tanı konulması hem annenin sağlığı açısından hem de ileriki dönem gebelik durumları açısından büyük bir öneme sahiptir. Gecikmiş olan tanılarda fallop tüpleri zarar görmüş olabilir. Böyle bir durumda anne adayının gebe kalma şansı azalabilmektedir. Bazı ilerlemiş durumlarda gebeliğin oluştuğu fallop tüpü cerrahi operasyonla alınabilmektedir. Yine gecikmiş olan dış gebelik tanısı anne adayını hayati bir tehlikeyle karşı karşıya bırakabilir. Dış gebelik tanısı konmuş bir anne adayının zaman kaybetmeden gebeliği sonlandırılmalıdır. Dış gebelik erken tanı ile anne adayına zarar vermeden tdavi edilebilmektedir. Hayati bir öneme sahip olduğundan erken teşhis ihmal edilmemelidir. 

Dış gebelik belirtileri

dış gebelik belirtileri nelerdir?

Dış gebelik durumunda normal gebelikte yaşanan belirtiler yaşanabilse de bazı farklar kendini göstermektedir. Dış gebelik belirtileri genel olarak 5 ile 14 haftalar arasında kendini belli etmektedir.Dış gebelik olduğunu gösteren en yaygın dış gebelik belirtileri şunlardır :

  • Vajinal kanama ve lekelenmeler
  • Batnın tek tarafında oluşan şiddetli ağrı
  • Çok şiddetli batma hissi veren keskin ağrılar
  • Baş dönmesi
  • Bayılma
  • Zayıflama
  • Sindirim sistemi bozukluğu
  • Omuz ağrıları
  • İdrar sonrası alt karında ağrı
  • İshal olma ve kusma durumları

Rutin sağlık kontrolünden geçmeyen anne adayları ektobik gebelik durumunda, iç kanamalar sonucu karın boşluğuna biriken kan sebebiyle şiddetli ağrılar yaşayabilirler. Fallop tüplerinin yırtılmasıyla başlayan kanamalar zamanla fallop tüplerinde yapışkanlığa ve tıkanmalara sebep olabilmektedir. Bu durum anne adayının ileriki dönem gebe kalma şansını olumsuz etkilemektedir. Yine karın boşluğuna biriken bu kanlar, anne adayında omuz ağrılarına sebep olabilir. Bu belirtileri yaşayan anne adayları zaman kaybetmeden bir uzman hekime görünmelidirler. 

Dış gebelik nedenleri

dış gebelik nedenleri

Dış gebelik durumu aktif cinsel yaşamı olan tüm kadınlarda görülebilir. Gebe kalma durumu söz konusu olan tüm kadınlar dış gebelik riski altındadırlar. Yalnız şöyle bir durum da var ki ona dikkat edilmesi gerekir. Ektobik gebelik yaşanma riskini arttıran bazı sebepler vardır. Bu riski arttıran faktörlere dikkat edilmelidir. Şimdi dış gebelik belirtileri nelerdir ? Sorusunun yanıtını maddeler halinde sıralayalım. 

  • Daha önceki yıllarda dış gebelik geçirmiş olmak
  • Abdominal ve pelvik cerrahi operasyon geçmişi
  • Daha önceden kürtaj geçirmiş olmak
  • Pelvik enfeksiyonları
  • Rahim iç duvarı hastalıkları (Endometriozis)
  • RIA uygulamasına (korunmaya rağmen) gebe kalma
  • İlaç takviyeleri ile oluşturulmuş gebelikler
  • Daha önce geçirilmiş olan enfeksiyonlardan kalmış olan kalıntılar
  • Doğuştan getirilen veya sonradan gelişim göstermiş olan üreme bozuklukları
  • Cinsel yolla bulaşan bulaşıcı hastalıklar
  • Sigara ve alkol gibi zararlı madde kullanımı
  • Küçük yaşlarda geçirilmiş ateşli hastalıklar
  • Gebe kalınan yaşın 35 ve üzerinde olması

Yukarıda saydığımız nedenlerden biri veya birden fazlası kendisinde olan anne adaylarının, gebelik planlaması yapmadan önce uzman bir hekimle görüşerek karar vermelerinde fayda vardır. Uzman hekim tarafından bazı önerilerle gebelik öncesinde bu riskler azaltılabilir. Gebelik yaşanması durumunda da risk altında olan anne adaylarının daha sık bir şekilde sağlık kontrollerini yaptırmaları gerekmektedir. Dış gebelik geçirme ihtimali daha yüksek olan risk altındaki kadınların, gebelik kontrollerini hiç aksatmadan yapmaları ektobik gebeliğin doğuracağı olumsuz durumları daha hızlı bir şekilde atlatmalarına yardımcı olacaktır. 

Dış gebelik tanısı

Dış gebelik belirtileri kendisinde var olan bir anne adayı zaman kaybetmeden bir kadın-doğum uzmanına muayene olarak durumunun netleştirilmesi gerekmektedir. Kadın doğum uzmanları ilk etapta fiziki muayene ile ele gelen bir kitle var mı ? Şiddetli ağrıların olduğu bölgelerde şişlik durumu söz konusu mu ? Gibi soruların yanıtlarını ararlar. Pelvik bölgede hassasiyetin oluşması ve benzeri durumlar muayene sonucu tespit edilen bulgulara göre üst etap incelemeye başlanır. Birinci etap fiziki muayene ile tam tanı konulamadığı durumlarda, ultrasonagrafik muayene yapılır. Transvajinal ultrason ile rahim içinde gebelik olup olmadığı daha net anlaşılabilir. Yine doktorun isteyeceği Beta-HCG ve progesteron hormanlarını gösteren testler teşhis konmasını kolaylaştırmaktadır. Gebeliğin her haftası için kandaki horman değerleri değişiklik gösterir. Dış gebelik durumunda normal olması gereken değerlerin dışında hormon seviyeleri ölçülebilir. 

Bazı özel durumlarda ise doktorun öngörmesiyle fallop tüplerinin yırtılması sonucu oluşan kandan dolayı herhangi bir sızıntı olup olmadığının anlaşılması adına kübosentez iğnesinden yararlanılabilir. Yukarda bahsedilen tüm tanı işlemlerinin sonunda doktor dış gebelik tanısı koyacaktır. Dış gebelik tanısı konan bir hastanın bir an önce gebelik durumunun sonlandırılması gerekir. Aksi durumda fallop tüpleri patlayabilir ve ciddi bir iç kanamaya dönüşebilir. Bunun yanında anne adayının hayatı risk altına girebilir. Fallop tüplerinin patlaması sonucu ileriki gebeliklere engel durumlar da ortaya çıkabilir. Üreme kabiliyeti konusunda organların zarar görmesine sebep olur. Bu olumsuz durumların yaşanmaması adına derhal anne adayının gebelik durumu uygun yöntemlerle sonlandırılmalıdır.

Dış gebelik tedavisi

dış gebelik tedavisi

  • Ektopik gebeliklerde emriyonun gelişmesi mümkün olmadığından uygun bir yöntem ile doktor tarafından gebelik sonlandırılır. Dış gebelik tedavisi gebeliğin ilerlemişlik seviyesine göre farklı yöntemler uygulanarak yapılabilmektedir. Öncelikli tedavi şekli hem anne adayına hem de anne adayının üreme organlarına zarar vermeyecek şekilde olmalıdır. Bu noktadan bakıldığında bir enjeksiyon yardımı ile anne adayına Metotreksat adlı bir baskılayıcı enjekte edilir. Bu enjekte edilen sıvı hamilelik dokusundaki hücre gelişimini durdur. Düşük benzeri bir durum oluşmasını sağlayan bu tedavi metodunda kasılmalar veya kanamalar normal görülür. Bu şekilde yapılan bir dış gebelik tedavisnde fallop tüpleri zarar görmez. Tedavi sonrası kan testi yapılarak gebeliğin sonlandığından emin olunmalıdır. Bu uygulama sonucunda anne adayı istese de bir kaç ay boyunca hamile kalamaz. daha sonraki dönemlerde gebe kalabilir. 

dış gebelik tedavisinde iğne

  • Dış gebelik tanısı konan hasta eğer bu konuda geç kalmış ise fallop tüplerinden biri yırtılmış ya da patlamış durumda olabilir. Böyle bir durumda uzman doktorlar dış gebelik ameliyatı yapmak isteyebilirler. Cerrahi bir operasyon ile fallop tüplerinin bir kısmı ya da tamamı alınabilir. Bu ameliyatın açık ameliyat mı yoksa laparoskobik ameliyat mı olacağına doktorlar karar verecektir. Kapalı ameliyat olarak başlayan bazı operasyonlarda açık ameliyata dönüş yapma ihtimali de her zaman vardır. Açık ya da kapalı ameliyat ile fallop tüpünün bir kısmı alındı ise ameliyat sonrasında mutlaka Beta-HCG testi yaptırılmalıdır. kan yoluyla yapılan bu testte hormon seviyesinin sıfır olması gerekmektedir. Kanda hormon seviyesi sıfır görünene kadar tedavi sonlandırılmaz. Kan testlerinde Beta HCG horman seviyesi sıfır çıktığında gebeliğin sonlandığı anlaşılmaktadır. Fallop tüpleri zarar görmeden gerçekleştirilen operasyonlarda anne adayı tekrar gebe kalabilmektedir. Lakin fallop tüpünün bir parçası alınmış ise gebe kalmam durmu söz konusudur. Diğer fallop tüpü zarar görmemiş ise yine gebe kalma şansı yüksektir. Eğer her iki fallop tüpü de zarar görmüş ise tüp bebek tedavisi ile gebe kalma şansını yakalayabilir. 

dış gebelik cerrahi operasyon

Sevgili anne adayları, gebelik başlangıcında 5 ila 14. haftalar arasında  dış gebelik belirtileri yaşıyorsanız durumunuzu mutlaka uzman bir hekimle görüşünüz. Ektopik gebeliklerde erken tanı çok önemlidir. Erken tanı sayesinde uygun tedavi yöntemiyle sorununuz giderilerek tekrar gebe kalma şansını yakalamış olursunuz. Çocuk sahibi olmayı planlıyorsanız ve dış gebelik riski grubunda iseniz mutlaka uzman hekimlerle görüşerek bir gebelik planı yapmalısınız. Bu şekilde hareket ettiğinizde hem dış gebelik riskiniz azalmış olacak hem de ileri dönem gebelik şansınızı sürdürmüş olacaksınız. 

Bu içerik WMAL.NET tarafından üretilmiştir

Güncelleme Tarihi: 29 Eylül 2019, 17:52

Erdoğan Akçalı

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

instagram mavi tik